رشت - خبرگزاری مهر: روزگاری بازار صنایع دستی استان گیلان در تسخیر تولیدات هنرمندان گیلانی بود اما امروزه محصولات چینی به این بازارها نیز رسوخ کرده و ابتکار را از پنجه های طلایی هنرمندان این منطقه ربوده است.
به گزارش خبرنگار مهر در رشت، در سالهای اخیر محصولات چینی در کنار صنایع دستی بومی که تولید هر یک حاصل دسترنج چند ماهه استادکاران است، قرار گرفته و بازار صنایع دستی ایران را تحت الشعاع قرار داده است.
ورود این محصولات به بازارهای صنایع دستی کشور به حدی بوده است که ورشکستگی تعداد زیادی از هنرمندان این صنعت را به دنبال داشته و دل هنردوستان ایرانی را به درد آورده است.
در همین راستا یکی از استادکاران صنایع دستی در بازار ماسوله به خبرنگار مهر گفت: سالهاست که صنایع دستی بی کیفیت اما ارزان قیمت چین در کنار صنایع دستی غنی داخلی قرار گرفته است، صنایع دستی که برای تولید هر یک از آنها زحمات چند ماهه کشیده می شود.
علی محمدی افزود: در سالهای گذشته گردشگران خارجی و داخلی مشتریان پر و پا قرص صنایع دستی گیلان بودند اما حالا این گردشگران در مقابل صنایع دستی بومی که به دلیل زحمتی که برای تولید آن کشیده می شود، گران قیمت است، صنایع دستی چینی را انتخاب می کنند.
وی ادامه داد: متاسفانه واردات بی رویه صنایع دستی چینی باعث شده است بازار ماسوله از اجناس چینی که حتی نمی شود به آن " صنعت دست " اطلاق کرد، اشباع شود.
این استادکار صنایع دستی یاد آور شد: گردشگرانی که برای تهیه سوغاتی خرید می کنند بیشتر اجناس چینی را می خرند که ارزان است.
یکی از فروشندگان صنایع دستی بازار انزلی نیز در این باره گفت: صنایع دستی داخلی به دلیل اینکه کار دست است و تولید برخی از کارها حتی یک سال زمان می برد، قیمت آن نیز بالاست، تعداد کمی از گردشگران داخلی از این اجناس می خرند و گردشگران خارجی مشتری این اجناس هستند.
محمد رشیدی افزود: اجناس چینی که معمولا کپی برداری و بی کیفیت هستند به دلیل ارزان بودن اولین انتخاب گردشگران داخلی است.
وی اظهار داشت: مگر اینکه کسی واقعا صنعت دست ایران را بشناسد و برای آن ارزش قائل باشد که حتی در مقابل جنس ارزان چینی، صنایع دستی ایران را ترجیح دهد.
صنایع دستی وارداتی چینی ابتکار عمل را از پنجه های طلایی هنرمندان گیلانی ربوده است و آنها را نسبت به ادامه کار دلسرد کرده است.
نائب رئیس فراکسیون گردشگری مجلس با انتقاد نسبت به واردات بی رویه صنایع دستی خارجی به کشور در سایه بی توجهی مسئولان گفت: قیمت پائین محصولات وارداتی چینی، صنایع دستی داخلی را با رکود مواجه کرده است.
یوسف قاسمی با اشاره به اینکه قیمت پایین صنایع دستی وارداتی باعث استقبال از آنها شده است، افزود: تنوع صنایع دستی وارداتی از یکسو و همچنین حمایت نکردن از تولیدکنندگان داخلی باعث شده است که صنایع دستی ایران با قیمت بیشتر در بازارها به فروش برسد.
وی همچنین به مصوبه دولت برای ممنوعیت فروش و عرضه صنایع دستی چینی اشاره کرد و اظهار داشت: براساس مصوبه دولت فروش و عرضه محصولات چینی در اماکن تاریخی و فرهنگی از جمله بازار ماسوله ممنوع است.
نماینده مردم لاهیجان و سیاهکل گفت: تمامی فروشندگان صنایع دستی ملزم به اجرای این مصوبه اند و باید از فروش و عرضه محصولات چینی خودداری کنند.
وی ابراز امید واری کرد که با اجرای این مصوبه محصولات چینی از بازارهای صنایع دستی در اماکن تاریخی و فرهنگی جمع آوری شود.
به هر حال مشکل فروش محصولات صنایع دستی تنها به حوزه مسئولان برنمی گردد، بلکه گاهی ناشی از عدم شناخت مردم نسبت به صنایع دستی کشور است، در صورتیکه مردم صنایع دستی کشور خود و قدمت و اصالت آنها را بشناسند و آنگاه آن را خریداری و مصرف کنند، می توان به رفع مشکل فروش صنایع دستی امیدوار بود.
بنابراین افزایش آگاهی مردم نسبت به صنایع دستی و اهمیت خرید و استفاده از آنها در زندگی روزمره امری است که باید با تعامل رسانه ها به ویژه صدا و سیما، ارگانهای فرهنگی و آموزشی تحقق یابد چرا که صنایع دستی یکی از میراثهای ماندگار جوامع بشریست که از دیرباز در تمام جوامع برای آشنایی با فرهنگ و آداب و سنن بررسی می شود.
در حال حاضر رشته های متعددی از صنایع دستی استان گیلان مثل چلنگری، گره چینی، ابریشم بافی، چادرشب بافی، خراطی، بامبو بافی، رشتی دوزی و چموش دوزی به دلیل نداشتن صرفه اقتصادی در حال از بین رفتن است و با ادامه این روند دیگر کسی حاضر نمی شود، صنایع دستی را به عنوان شغل اصلی انتخاب کند.
از زمان ورود صنایع دستی چینی به بازار ایران تاکنون هشدارها و ابراز نگرانی های مختلفی از سوی کارشناسان و دلسوزان صنایع دستی ایران انجام گرفته و هربار نیز وعده برخورد با این مسئله ازسوی مسئولان ذیربط داده شده است، اما هیچگاه این وعده عملی نشد.
هنرهای سنتی و صنایع دستی گیلان باید احیاء شود
رئیس فراکسیون گردشگری مجلس در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: با همکاری بخش خصوصی باید از منسوخ شدن هنرهای سنتی و صنایع دستی در استان گیلان جلوگیری و برخی هنرها را احیا کرد.
اسدالله عباسی با اشاره به اینکه هنرمندان صنایع دستی به روشهای مختلف مانند اعطای تسهیلات بانکی باید بیشتر حمایت شود، افزود: تنها راه قطع وابستگی به درآمد نفتی توسعه گردشگری، میراث فرهنگی و صنایع دستی است.
وی با بیان اینکه سازمان میراث فرهنگی باید افراد با استعداد حوزه هنرهای سنتی و صنایع دستی را به خوبی شناسایی کند، یاد آور شد: صنایع دستی در صورت توجه مردم ومسئولان می تواند حرف اول را در صادرات غیر نفتی کشور بزند.
نماینده مردم رودسر و املش ادامه داد: صنایع دستی به ویژه صنایع روستایی نوعی فعالیت اقتصادی است که آمیختگی شدید آن با سنتها، عادات و بینش سازندگان و همچنین تأثیر محسوس محیط جغرافیایی در این صنعت، موجب تمایز آن از فرآورده های کارخانه ای می شود.
وی اظهار داشت: در نقاط مختلف گیلان و با توجه به فرهنگ زیستی آن، از دیرباز هنرهایی وجود داشت که در اقتصاد معیشتی ساکنان آن نقش اساسی ایفا می کرد.
عباسی خاطرنشان کرد: گرچه با تغییرات روزافزون زمینه های اقتصادی وصنعتی، زندگی رنگ وبوی دیگری یافته است واثر فرآورده های صنایع دستی نقش کمتری در جلوه های زیستی پدید آورده اما هنوز گونه های مختلف هنرهای سنتی این دیار زنده و پویا برقرار مانده است.
وی همچنین با اعلام اینکه استانهای گیلان، مازندران و گلستان در بخش گردشگری توانمندیهای زیادی دارند، گفت: از این توانمندیها باید استفاده بیشتری شود.
رئیس فراکسیون گردشگری مجلس یاد آور شد: بسیاری از استانهای کشور طی سالهای اخیر در حوزه گردشگری رشد خوبی داشته اند که باید توانمندیها و قابلیتهای استانهای شمالی به ویژه گیلان هم مورد توجه جدی قرار گیرد.
کمبود مواد اولیه مرغوب مشکل اصلی صنایع دستی گیلان است
معاون صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان گیلان در این رابطه گفت: کمبود مواد اولیه مرغوب و تنوع در تولیدات از مشکلات اصلی صنایع دستی استان گیلان است.
محمدعلی یوسفی در این خصوص افزود: این مشکلات با ورود صنایع دستی خارجی که رقبایی قدرتمند برای صنایع دستی داخلی محسوب می شوند، تشدید شده است.
وی همچنین ضمن اشاره به مشکلات موجود در فرآیند تولید و بازرگانی صنایع دستی گیلان اظهار داشت: این مشکلات باعث شده است، تولید برخی از صنایع دستی در گیلان نسبت به 10 سال گذشته کاهش یابد که این موضوع به ویژه در رشته های بامبوبافی، خراطی و دیگر صنایع چوبی بیشتر مشهود است.
معاون صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی گیلان با تاکید براینکه رفع مشکل کمبود و گرانی برخی مواد اولیه، از حیطه اختیارات سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خارج است، گفت: به طور مثال کمبود و گرانی نخ ابریشمی نشات گرفته از مشکلات ساختاری صنعت ابریشم است و تا زمانیکه این مشکلات باقی است، مشکلات صنایع دستی تولید شده از مواد ابریشمی نیز باقی خواهد بود.
وی با اعلام اینکه برای تنوع آفرینی در تولید صنایع دستی باید فکراساسی شود، افزود: از 60 نوع صنایع دستی موجود در استان گیلان 47 نوع بیش از دیگر صنایع دستی تولید وعرضه می شود در حالیکه با تنوع بخشیدن به صنایع دستی ساخته شده در گیلان می توان بر قدرت انتخاب مشتری افزود.
صحبت با اهالی هنر و مسئولان مربوط به صنایع دستی وگردشگری نشان می دهد که در صورت بی توجهی به ورود صنایع و مصنوعات چینی به بازار صنایع دستی روزی شاهد از بین رفتن و منسوخ شدن بسیاری از رشته های صنایع دستی در کشور خواهیم بود که باید از همین امروز و با همتی بلند و برنامه ای مناسب نسبت به این صنعت توجهی ویژه نشان داد تا هرچه سریعتر کسب و کار هنرمندان این عرصه را رونق بخشید.
تاریخ انتشار، تهران: ۰۹:۱۸ , ۱۳۸۹/۰۵/۰۷
